De Rikregels

Rikken is een verzameling van verschillende soorten spelletjes. Bij sommige heb je een troefkleur (altijd hoger dan de rest), bij andere spelletjes weer niet. De kleur die iemand uitkomt, moet je altijd bijlopen; doe je dat niet, 'verzaak' je en dat is een doodzonde! Pas als je de gevraagde kleur niet meer hebt, mag je introeven - maar dat hoeft niet. Je bent ook niet verplicht om over te troeven (dwz: een hogere troef gooien dan al op tafel ligt).

De volgorde van de kaarten is gewoon Aas, Heer, Vrouw, Boer, 10, 9, 8, 7, 6, 5, 4, 3, 2. De kaarten zelf zijn niets waard; het gaat bij rikken puur om het aantal slagen dat je (vaak samen met een maat) binnensleept. De vier spelers krijgen elk 13 kaarten (één keer 6 en één keer 7 delen, en nauwelijks schudden, anders krijg je geen interessante spelletjes!). Degene die links van de gever zit, begint met bieden. De volgende spelers mogen om de beurt hoger bieden, maar wie eenmaal 'pas' heeft gezegd, mag die ronde niet meer meebieden. Het hoogste bod wordt vanzelfsprekend gespeeld.

Als iedereen past, kun je van alles afspreken: de gever is gedwongen een bod te doen, overnieuw delen (minder leuk) of een alternatief spel spelen: Schoppen Mie. In Rikken-online is die laatste mogelijkheid ingebouwd. (Zie verder)

De biedvolgorde:

1. TROELA (DRIE AZEN) is altijd verplicht: als iemand drie azen in zijn hand heeft, moet hij dat melden. Degene met de vierde aas is automatisch zijn maat, en bepaalt ook de troefkleur (afhankelijk van wat hij zelf in handen heeft - overleg met de maat is uit den boze). Die troef mag niet dezelfde kleur zijn als van de vierde aas! De maat met de vierde aas komt ook verplicht met die aas uit, en die slag mag niet worden ingetroefd! Je maat en jij proberen minstens 8 slagen te halen. Als dat lukt, verdien je allebei de basisopbrengst van 10 cent (passer 1 betaalt speler 1, passer 2 betaalt speler 2). Elke overslag levert 5 cent extra op. Kom je slagen tekort, dan kost dat 10 cent basisboete plus 5 cent voor elke 'down'-slag (dus minimaal 15 cent). PS: in het uitzonderlijke geval dat je vier azen in de hand hebt, vraag je een Koning mee; voor de rest blijft alles hetzelfde.
   N.B.: een TROELA wordt automatisch door de computer gedetecteerd!

2. RIK is het standaardspel: je probeert minstens 8 slagen te halen met een troefkleur die je zelf bepaalt. Pas als je je bod mag gaan spelen (dus als de rest heeft gepast), noem je de troefkleur en zeg je welke aas je 'mee' vraagt. Degene met die aas is je partner voor dat spelletje. Let op: hij mag niet zeggen dat hij de maat is; dat blijkt pas na het opgooien van de gevraagde aas! De uitbetaling is hetzelfde als hierboven.

3. BETERE RIK: dit bod kan alléén als iemand al RIK heeft geboden. Verder net als 2, alleen is de troef nu per definitie de 'betere' kleur. Je kunt vantevoren afspreken welke kleur dat is; bij ons altijd harten. Betaling is hetzelfde als bij 1.

4. ACHT ALLEEN: dit bod mag je alléén doen als iemand anders al iets heeft geboden! De naam zegt het verder al: je moet minimaal acht slagen halen, met een zelfbepaalde troefkleur, maar zonder een maat mee te vragen. Vergoeding is hetzelfde als bij 1 (maar je krijgt wel van drie spelers betaald!).

5. PIEK of PICCOLO (Vuiks favoriet): je hebt dusdanig lage kaarten dat je in je eentje slechts één slag denkt te halen. Niet meer, niet minder. Er is géén troef. Zodra je een tweede slag binnenhaalt, is het spel afgelopen en betaal je de anderen elk 20 cent. Maar als het lukt en je haalt precies één slag, krijg je van iedereen 20 cent.
   (PS: anderen kunnen gerust 'meepieken'! Dat wil zeggen dat zij in diezelfde ronde óók een enkele slag moeten halen.
   Je kunt ook nog passen met 'bijPiek'. Dat is een gewone pas tenzij na jou iemand Piek biedt en gaat spelen, dan Piek jij automatisch mee.

6. NEGEN ALLEEN: dit bod mag je altijd direct bieden, ook als niemand nog een ander bod heeft gedaan. Voor de rest hetzelfde als bij 4 (opbrengst 20 cent).

7. MISÈRE: je kaarten zijn zó laag dat je - in je eentje en zonder troef - niet één slag gaat halen. Een soort super-PIEK. Levert 30 cent op, maar is moeilijk, want voor je het weet heb je een slag te pakken en is het over.

8. TIEN ALLEEN: spreekt voor zich (30 cent).

9. OPEN PIEK: je denkt maar één slag te halen (net als PIEK). Maar... je mag zelf uitkomen, en als de rest heeft bijgegooid en de eerste kaart van de tweede slag op tafel ligt, dán leg je je eigen kaarten neer, zodat iedereen ziet wat je hebt. De anderen mogen niet overleggen! (40 cent).

10. ELF ALLEEN: duidelijk (40 cent).

11. OPEN MISÈRE: zelfde als bij 9, maar nu geen enkele slag halen! Ga er maar aan staan (50 cent).

12. OPEN PIEK MET EEN PRAATJE (heerlijk): precies als 9, maar nu mogen de anderen naar hartelust kletsen over de te volgen tactiek (zodra jij je kaarten open op tafel hebt gelegd; 55 cent).

13. TWAALF ALLEEN: 60 cent.

14. OPEN MISÈRE MET EEN PRAATJE: 65 cent.

15. DERTIEN ALLEEN: 70 cent.

16. SCHOPPEN MIE: kan alleen worden geboden als iedereen heeft gepast en de deler dus een bod moet doen. Schoppen vrouw moet worden gegooid zodra de bezitter ervan geen kleur kan bekennen. Er mag geen schoppen gespeeld worden voordat de schoppen vrouw is gespeeld (tenzij je alleen nog maar schoppen hebt natuurlijk).
    De spelers die de slag met de schoppen vrouw en de laatste slag hebben gehaald betalen ieder 15 ct. Als dit dezelfde persoon is, betaalt deze alle anderen 15 ct.

EXTRA (persoonlijke) REGEL: als je alle slagen weet te halen (een 'blanchen degen') krijgen de triomferende spelers elk 70 cent! (En slaken diverse malen de uitroep 'triumfalderaa!', hoewel dat niet verplicht is).

PS: het niveau van de betalingen klinkt wat voor-oorlogs (als je een echt goeie avond heb, verdien je hoogstens twee, drie euro), maar rikken draait niet om geld. En als je je vrienden graag nog eens terugziet, kun je beter niet om tientjes gaan spelen.

PS: Er bestaat ook een heel aardig boek over Rikken, geschreven door Kees Doevendans en uitgebracht door uitgeverij De Toerist (ISBN 90 5650 322 7).